Staszic oddaje głos ludziom i szuka pamięci ukrytej w domowych archiwach

W Stacji Wodociągowej Staszic zaczyna się zbieranie historii, której nie da się zamknąć w tabelach ani protokołach. Organizatorzy chcą usłyszeć tych, którzy przez lata byli blisko tego miejsca – pracowali tu, mieszkali obok albo obserwowali jego przemiany z perspektywy Tarnowskich Gór i całej metropolii. W pierwszym etapie powstanie 10 rozmów, ale obok głosów liczą się też pamiątki wyjęte z szuflad, albumów i rodzinnych teczek.

• W murach Staszica szukają opowieści, których nie ma w oficjalnych dokumentach
• Do archiwum trafią też zdjęcia, wycinki i odznaczenia z domowych teczek
• Zgłoszenia można złożyć trzema drogami

W murach Staszica szukają opowieści, których nie ma w oficjalnych dokumentach

Projekt „Źródła pamięci. Archiwum Społeczne na Staszicu” rusza jako długofalowe przedsięwzięcie poświęcone Stacji Wodociągowej Staszic, miejscu wpisanemu w opowieść o dziedzictwie techniki i o historii związanej z UNESCO. W pierwszej fazie powstanie 10 wywiadów prowadzonych w duchu historii mówionej, a organizatorzy chcą dotrzeć do ludzi, którzy pamiętają to miejsce z różnych stron – jako pracownicy, sąsiedzi, świadkowie zmian albo badacze.

Do udziału zaproszeni są byli i obecni pracownicy stacji, ale też mieszkańcy Tarnowskich Gór oraz Górnośląsko–Zagłębiowskiej Metropolii, jeśli ich życie było lub jest związane z tym obiektem. Właśnie ta różnorodność ma nadać archiwum sens – nie tylko techniczny, ale przede wszystkim ludzki. Z takich relacji często powstaje obraz bardziej prawdziwy niż ten zapisany w oficjalnych papierach, bo pokazuje codzienność, atmosferę miejsca i to, jak zmieniało się ono wraz z ludźmi.

Materiały zebrane w projekcie mają trafić na stronę internetową instytucji kultury Szyb Staszic w Tarnowskich Górach, a później posłużyć także przy wystawach, publikacjach i działaniach edukacyjnych. To oznacza, że jedna rozmowa może z czasem zamienić się w część większej miejskiej pamięci – dostępnej dla kolejnych pokoleń, a nie zamkniętej w prywatnym archiwum.

Do archiwum trafią też zdjęcia, wycinki i odznaczenia z domowych teczek

Organizatorzy nie szukają wyłącznie wspomnień. W ramach naboru zbierane będą również pamiątki bezpośrednio związane ze Stacją Wodociągową Staszic. Mogą to być fotografie, wycinki prasowe, odznaczenia, broszury i inne rzeczy, które przez lata leżały w domu bez większego rozgłosu, a teraz mogą pomóc odtworzyć historię miejsca z zupełnie innej perspektywy.

Osoby, które chcą przekazać wspomnienia albo pamiątki, mogą skontaktować się z organizatorami mailowo pod adresem [email protected] lub telefonicznie pod numerem 603 648 765. Warto zrobić to zwłaszcza wtedy, gdy w rodzinnych zbiorach zachowały się materiały, które pamiętają dawne czasy pracy stacji albo jej najbliższego otoczenia.

Zgłoszenia można złożyć trzema drogami

Najpierw trzeba zapoznać się z regulaminem projektu, potem wypełnić formularz zgłoszeniowy i dostarczyć go w jednej z trzech form:

• osobiście do biura Instytucji Kultury przy ul. Teofila Królika 20 w Tarnowskich Górach – w kopercie z dopiskiem „ŹRÓDŁA PAMIĘCI”, od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00
• pocztą na adres Szyb Staszic w Tarnowskich Górach, ul. Teofila Królika 20, 42–600 Tarnowskie Góry
• e-mailem jako skan lub zdjęcie dokumentu na adres [email protected]

Formularze zgłoszeniowe będą przyjmowane do 20 kwietnia 2026 r. Wraz z regulaminem dostępne są też załączniki potrzebne do udziału w naborze.

na podstawie: UM Tarnowskie Góry.